Grzegorz Kulik Bücher

Ein gewaltiger Roman über einen Mann im Strudel der Zeit, zwischen Emanzipation und Selbstzweifel, der in einer explosiven, ungeheuer freien Epoche seinen Weg sucht. Eben noch kämpfte Alois Pokora im Weltkrieg. Dann erwacht er im Krankenhaus in Berlin – und die Welt ist eine andere: das Jahr 1918, der Kaiser geflohen, die alte Ordnung zerbricht. Der Bergmannssohn Alois, der Erste in der Familie mit Schulbildung, sehnt sich nach seiner Liebe Agnes – lässt sich aber bald von der soghaften neuen Freiheit erfassen, geistig, revolutionär, auch erotisch. Er gerät in die Berliner Halbwelt, schult für die dubiose «Baronin» eine Kampftruppe, trifft Rosa Luxemburg. Nach einer Schießerei mit Kaisertreuen rund ums Berliner Schloss kann er gerade noch heim ins verwunschene Schlesien flüchten. Wo sich ebenfalls alles verändert hat. Unerwartet muss Alois sich der eigenen Herkunft stellen – und steht endlich Agnes gegenüber. Doch Alois ist zwischen alle Fronten geraten. Mit weltmalerischer Wucht erzählt Szczepan Twardoch vom Weltkrieg und vom umstürzlerischen Berlin mit seinen Kaputten, Geschlagenen und den feierwütigen Überlebenden, den Umbrüchen, die bald ganz Europa erfassen.

W książce omawiana jest myśl polityczna i społeczna zawarta w religijnych tekstach starożytnych Żydów: Starym Testamencie, apokryfach żydowskich i pismach z Qumran. Autor podkreśla fundamentalne znaczenie podstawowych koncepcji politycznych: Przymierza i Prawa. Najwięcej miejsca poświęca analizie biblijnej ideologii królewskiej oraz omówieniu miejsca proroków w teokracji Starego Testamentu. Opisuje także koncepcję diarchii, czwórpodziału władzy i tendencje antymonarchiczne. Prezentuje unikalną ideę braterskiej wspólnoty Ludu Boga Jahwe zawartą w Pięcioksięgu i omawia myśl społeczną w pozostałych pismach żydowskich (sprawiedliwość, praca, bogactwo i ubóstwo, zysk ekonomiczny, lichwa itd.). Po omówieniu stosunku autorów tych pism do innych ludów kreśli obraz instytucji społecznych: własności, małżeństwa, niewolnictwa i wojny. Wszystko to zostało ukazane na dobrze zarysowanym tle starożytnej cywilizacji Bliskiego Wschodu i Egiptu.

„Czy jesteś niewolnikiem, czy wolnym obywatelem, ani ci więcej, ani mniej stąd nie przybywa, lecz jedna tylko jest rzecz, o którą się pytamy – o wiarę i obyczaje” – pisał św. Jan Chryzostom. Jakie było zatem stanowisko chrześcijaństwa, szczególnie katolicyzmu, wobec niewolnictwa? Czy niewolnictwo stało w sprzeczności z pojęciem sprawiedliwości, czy też z nią współistniało? Czy istniały prawne i sprawiedliwe podstawy niewolnictwa, a jeśli tak, to w jakich okolicznościach mogły być one sprzeczne z prawem? Jak Kościół katolicki oraz jego teologowie odnosili się do tych kwestii? Czy Kościół nawoływał do zniesienia niewolnictwa i ogólnego wyzwolenia, głosząc, że Dobra Nowina przyniesiona przez Jezusa jest drogą do wolności? Jak reagował na niewolnictwo w kontekście wojen z wyznawcami Allaha oraz w obliczu kolonizacji Nowego Świata? Jakie stanowisko zajmowali papieże i biskupi w tej sprawie i czy ich podejście ewoluowało? Książka, której tytuł może zdumiewać, skłania do refleksji nad dotychczasowymi poglądami na temat niewolnictwa. W recenzjach podkreśla się jej monumentalny charakter oraz znaczenie dla badań nad tym tematem, zarówno w Polsce, jak i na świecie.