Luc Panhuysen Reihenfolge der Bücher (Chronologisch)

Op de plechtigheid rond Tromps benoeming tot admiraal in 1637 viel op dat het feestvarken er bedrukt uitzag. Het vaderland stond er maritiem gezien op dat moment dan ook beroerd voor. Spanje rukte op in de noordelijke wateren. Visserij en koopvaardij leden onder kaperij. In Den Haag riep men dat het land aan de zeekant werd belegerd. Twee jaar later zou Tromp de Spaanse opmars een definitief halt toeroepen door de armada vernietigend te verslaan. Hoe was dat mogelijk? Een vloot bestond uit meer dan alleen hout en canvas, het was ook een organisatie, zo begreep Tromp. Onvermoeibaar zoekt hij naar manieren om de zeemacht sterker te maken dan de som der schepen. Wanneer hij uiteindelijk de strijd aanbindt met de Spaanse overmacht, formeert hij zijn vloot tot een ‘monsterschip’.

Lodewijk XIV van Frankrijk, bijgenaamd de ‘Zonnekoning’, droomde ervan de machtigste vorst van zijn tijd te worden. Maar hij stuitte op een taaie prins, de jonge Willem III van Oranje. Lodewijk was een aantrekkelijke verschijning. Willem had een bochel en was berucht om zijn nukkigheid. Lodewijk heerste over het machtigste rijk van Europa, Willem was stadhouder van een landje dat tienmaal zo klein was. In de loop van hun leven ontwikkelde zich tussen deze twee contrasterende persoonlijkheden een intense rivaliteit die het hele continent meesleurde en de tweede helft van de zeventiende eeuw diepgaand heeft beïnvloed. In Oranje tegen de Zonnekoning beschrijft Luc Panhuysen het ontstaan en de ontwikkeling van hun relatie. Daarbij komen ook de belangrijkste mannen en vrouwen in hun omgeving ruimschoots aan bod. Door de combinatie van ‘grote geschiedschrijving’ en levensverhalen ontstaat een kleurrijk canvas. Panhuysen laat zien hoe tijdloze drijfveren als angst en ijdelheid, en waarden als vrijheid en tolerantie, niet alleen de betrokken personen, maar ook maatschappijen hebben veranderd.

Het jaar 1672 staat bekend als het Rampjaar in de Nederlandse geschiedenis, waarin de Republiek werd aangevallen door de Franse en Engelse koningen en de bisschoppen van Münster en Keulen. Dit leidde tot de grootste militaire dreiging sinds de Romeinse tijd. Hoe overleefde het land deze crisis? Luc Panhuysen laat dit zien aan de hand van het gezin Van Reede: vader Godard Adriaan, moeder Margaretha Turnor en hun zoon Godard. Margaretha bevond zich in de stroom vluchtelingen naar het veilige Holland, terwijl Godard Adriaan als ambassadeur in Berlijn de cruciale taak had om de Republiek te redden. Hun zoon, Godard, vocht als hoge officier in het leger van prins Willem III. De correspondentie tussen deze drie gezinsleden is een van de mooiste uit de zeventiende eeuw. We volgen Margaretha in het angstige Den Haag, terwijl Godard Adriaan de diplomatieke ontwikkelingen nauwlettend volgt. Uiteindelijk beleven we met Godard de keerzijde van de crisis, wanneer onder leiding van prins Willem III een militair wonder plaatsvindt. Dit verhaal schetst de grootste crisis van de Gouden Eeuw, een periode van zeventien maanden waarin Nederland ‘redeloos, radeloos, reddeloos’ was.