Sławomir Cenckiewicz Bücher

Sprawa Lecha Wałęsy powstała w oparciu o książkę SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii (Wydawnictwo IPN, Gdańsk-Warszawa-Kraków 2008) Sławomira Cenckiewicza i Piotra Gontarczyka, w której to autorzy podjęli próbę udokumentowania tezy, że Lech Wałęsa, legendarny przywódca „Solidarności”, pierwszy prezydent III RP, po wydarzeniach grudniowych 1970 został na kilka lat tajnym współpracownikiem Służb Bezpieczeństwa. Książka ukazywała szereg dokumentów świadczących o zerwaniu tejże współpracy przez Lecha Wałęsę w połowie lat 70., lecz także próby zatarcia w okresie prezydentury wszelkich śladów świadczących o jego związkach z SB. Praca historyków IPN-u podzieliła opinię społeczną. Jedni dowodzili, że nie można ze względu na dobro Polski podważać międzynarodowego autorytetu ikony „Solidarności”, drudzy – że historyczna rola Wałęsy nie może być wytłumaczeniem dla swoistego „immunitetu historycznego”, który otacza jego osobę.

Biografie jedné z předních osobností polské Solidarity, ženy, jejíž propuštění ze zaměstnání v Gdaňské loděnici v roce 1980 vedlo k vlně stávek a protestů, jejichž vyústěním bylo založení Nezávislého samosprávného odborového svazu Solidarita. Portrét Anny Walentynowiczové je vykreslen na pozadí doby, pracovního a společensko-politického prostředí. Kniha mapuje dětství Anny Walentynowiczové v reáliích 30. let a druhé světové války, její dospívání po smrti obou rodičů v poválečném komunistickém Polsku. Podrobně jsou popsány okolnosti vzniku Svobodných odborových svazů Pomoří, prostředí a vření v Gdaňské loděnici v průběhu 70. a 80. let, stávky v srpnu 1980, podzemní odboj po vyhlášení výjimečného stavu. Ve svobodném Polsku Anna Walentynowiczová neustala v boji proti všemu, co považovala za nespravedlivé a bezprávné, za pravdu o minulosti. Její odvaha, přímost a nekompromisnost z ní učinily ikonu protestů v srpnu 1980 a následně jednu z nejkontroverznějších osobností novodobých polských dějin. Tragicky zahynula dne 10. dubna 2010 při letecké katastrofě u Smolenska. Vychází ve spolupráci s Ústavem pro studium totalitních režimů.