Podróż na Wschód Adama Hlebowicza to zbiór tematycznie uporządkowanych artykułów, które koncentrują się na problematyce kresowej, w tym na znaczeniu pojęcia „Kresy” oraz na przywracaniu pamięci o nich. Autor przedstawia zagładę polskich elit oraz straty kultury materialnej na Wschodzie, ilustrując swoje rozważania reportażami o ludziach i miejscach, od Karelii, przez Bajkał, po Kazachstan. Hlebowicz eksploruje szerokie terytorium, sięgając od Syberii i Ułan Ude, aż po stepowe tereny Kazachstanu i Odessy, jednak jego narracja zaczyna się po przekroczeniu wschodniej granicy Polski, w takich miejscach jak Kanał Augustowski, Pożajście i Lwów. Autor pisze o dziedzictwie Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz dawnych Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej, koncentrując się na pomnikach, grobach polskich zesłańców i męczenników, a także na rodakach, którzy pielęgnują kulturę i język polski. Publikacja składa się z czterech części, które ukazują bogactwo zróżnicowanej rzeczywistości dawnych Kresów. Ostatni rozdział, zatytułowany Zbrodnie systemu, odnosi się do zniszczeń, jakie przyniósł system komunistyczny, wpływając na dziedzictwo Rzeczypospolitej.
Adam Hlebowicz Bücher



Słownik prezentuje sylwetki kapłan ów, nauczycieli, naukowców i innych przedstawicieli elit polskich, którzy po 1945 r. pozostali na terenie ZSRS. Jedni nie chcieli, a inni nie mogli osi ąść w powojennej Polsce. Podjęli misję przeciwstawiania się sowietyzacji, ocalenia języka, kultury, przechowania wiary choćby w niewielkim kręgu najbliższych. Nie zabiegali o honory, nie liczyli na ordery czy wyrazy uznania. Niczym żołnierze na straconych placówkach pełnili służbę, nie zważając na jej dramatyczne konsekwencje więzienia i łagry sowieckie, represje, praca na najgorszych stanowiskach, znacznie poniżej kompetencji. Niech zatem biogram każdego z nich przyczyni się do zachowania jego ofiary i pracy w pamięci narodu.