Kazimierz Krajewski Bücher

Nowogródzki Okręg Armii Krajowej jest jednym z najciekawszych, a jednocześnie niedawno najsłabiej zbadanych dużych jednostek organizacyjnych Polskiego Państwa Podziemnego. Na ziemi nowogródzkiej toczyły się zacięte walki z dwoma wrogami wolności: aparatem okupacyjnym narodowosocjalistycznej III Rzeszy Niemieckiej oraz komunistyczną partyzantką sowiecką. Po lipcu 1944 r. pojawiły się także Wojskowe Wewnętrzne NKWD oraz administracja nowego okupanta, Związku Sowieckiego. Działania partyzanckie w tym regionie rozpoczęły się znacznie wcześniej niż w innych okręgach AK, co przyczyniło się do powstania legendy akowskiej na kresach północno-wschodnich. Podejmowano tu liczne próby unormowania stosunków z partyzantką sowiecką oraz lokalne inicjatywy zawieszenia broni z Niemcami, zgodnie z rozkazami KG AK. Każdy obwód i batalion partyzancki zasługuje na odrębne opracowanie, jednak przez lata powstało ich niewiele. Odtwarzanie historii nowogródzkiej AK z zachowanych rozkazów, sprawozdań i innych materiałów konspiracyjnych przypomina rekonstruowanie rozbitej mozaiki. Warto podjąć ten wysiłek, aby ocalić pamięć o walce kresowych akowców, która w dzisiejszej Polsce jest mało znana.