Meandry Kultury: Zdrowe społeczeństwo

Mehr zum Buch

Odcizení jako únik před svobodou życia w nowoczesnej demokracji XX wieku. Socjologiczno-psychologiczne studium nawiązuje do pracy "Strach ze svobody". „Problémem XIX wieku było proklamowanie, że Bóg jest martwy, problemem XX wieku jest proklamowanie, że człowiek jest martwy,“ twierdzi humanistyczny filozof niemieckiego pochodzenia. Człowiek przez wieki zdobył wolność od autorytetów kościelnych i świeckich, stał się zależny od samego siebie, a jego jedynymi sędziami stały się własny rozum i sumienie. Jednakże obawiał się nowo nabytej wolności, a swoją wydajność skierował nie na poszukiwanie Boga i zbawienia, lecz na ciągłe zwiększanie materialnego dobrobytu. Ideą nowoczesnego społeczeństwa ma być harmonia indywidualnych potrzeb i potrzeb całego ludzkości w zgodzie z naturą. Autor zestawia ze sobą systemy, które w czasie powstania tekstu (1955) stały w bezwzględnej opozycji: wolny kapitalizm Stanów Zjednoczonych i autorytarny komunizm Związku Radzieckiego, potępiając obie struktury. Wynikiem obu jest kontynuacja procesu automatyzacji i odczenia. Z człowieka staje się robotem, który niszczy swój świat i samego siebie, ponieważ nie potrafi dłużej znosić nudy bezsensownego życia. Jako jedyną alternatywę dla grożącej robotyzacji Fromm widzi system humanistycznego socjalizmu komunalnego.