Miron Białoszewski war ein polnischer Dichter, Prosaautor und Dramatiker, dessen Werk eine intensive, oft rohe Darstellung menschlicher Erfahrung einfängt. Seine Poesie und Prosa zeichnen sich durch unkonventionelle Sprache und einen eindringlichen Blick auf die Realität aus, der häufig aus seinen persönlichen Erlebnissen schöpft. Seine Erinnerungen an den Warschauer Aufstand dokumentierte er in einem denkwürdigen Prosawerk, das zu einem Eckpfeiler seines literarischen Schaffens wurde. Białoszewskis Stil zeichnet sich durch seine Unmittelbarkeit und seine Fähigkeit aus, tiefgründige Wahrheiten durch scheinbar gewöhnliche Worte und Situationen zu offenbaren.
This book is both a work of memory and a work about memory. Miron Bialoszewski (1922-83), the great avant-garde Polish poet, memorializes the doomed uprising of the Polish population against their Nazi masters which began on August 1, 1944, and was eventually abandoned on October 2, 1944, with the physical destruction of Warsaw, street by street and house by house, and the slaughter of 200,000 civilians.
Miron Białoszewski (1922-1983) erster Gedichtband von 1956 wurde sofort als literarisches Ereignis angesehen. Wie aus dem Nichts tauchte ein reifer, origineller Dichter auf, der überraschend neue Themen aus der Alltagswelt in die Poesie einbrachte. Ende der 50er Jahre häuften sich die Sprachexperimente einer „linguistische Poesie“, deren wichtigster Vertreter Białoszewski war. In den 60er Jahre entwickelte er eine in Vers gesetzte Prosa, die in die „Erinnerungen aus dem Warschauer Aufstand“ (1970) mündete. Die Auswahl aus Białoszewskis Werk enthält vor allem Gedichte, daneben ein paar Prosastücke sowie zwei poetologische Texte, die sich auf die Experimente mit der poetischen Sprache beziehen.
Gedichte, ausgewählt und aus dem Polnischen übersetzt von Dagmara Kraus und Henk Proeme
Der zweisprachige Band stellt anhand von vier in sich geschlossenen Zyklen das lyrische Spätwerk von Miron Białoszewski (1922-1983) vor. In den Gedichten der 70er und 80er Jahre wandelt sich der grammatikaffine Manierist, von der Kritik zum Wortführer einer polnischsprachigen Avantgarde erkoren, zum abgeklärten, bisweilen spröden Realisten. Verkörpert in Frauengestalten, wendet sich die Stimme von Miron Białoszewski als "Tante Angela" und die "Alte aus der Platte" alltäglichen Ereignissen zu, wie sie sich den Bewohnerinnen und Bewohnern eines Plattenbaus in "Rüpelsheim" präsentieren, und stellt diese als Popanze mal intimer, mal sozialistischer, immer aber grotesker Banalität voller Komik aus.
Innovative and playful, the poetry of Miron Białoszewski is celebrated in this comprehensive collection of new translations, showcasing his unique style and significant contributions to postwar Polish literature. Known for his challenging yet rewarding work, Białoszewski's poems, short prose, and original playlets reflect a rich literary heritage alongside contemporaries like Miłosz and Szymborska. Translators Clare Cavanagh and Alissa Valles present the first full-length English collection, capturing the essence of Białoszewski's artistic journey from his debut to later volumes.
W roku setnych urodzin Mirona Białoszewskiego Jakub Pszoniak przygotowuje w serii 44. Poezja polska od nowa wybór Z dnia robię noc. To nowe otwarcie serii, w której wcześniej ukazały się m.in. książki: Zuzanny Ginczanki, Jarosława Iwaszkiewicza, Anny Kamieńskiej, Tadeusza Nowaka, Władysława Sebyły, Anny Świrszczyńskiej i Adama Ważyka.
Najważniejsze wydarzenie literackie 2012 roku!Nikt nie mógł przeczytać Tajnego dziennika wcześniej. Cała twórczość Białoszewskiego to osobliwy pamiętnik.To dzieło - ze względu na stopień szczerości i samoobnażenia - mogło zostać wydane dopiero kilkadziesiąt lat po śmierci poety. W swojej „domowej epopei” Białoszewski przygląda się ludziom, znanym i nieznanym. Przygląda się również sobie, odsłania bujne życie towarzyskie, artystyczne, prywatne, erotyczne. Grzesznik, który „grzech” swój wybrał i przełamał tabu. Optymista, któremu życie nie oszczędziło męczarni, choroby i samotności.
Zanim napisał Pamiętnik z powstania warszawskiego, Miron Białoszewski był dziennikarzem, a jego teksty prasowe, teraz zebrane w formie książki, ukazywały się w „Kurierze Codziennym”, „Wieczorze Warszawy” i „Świecie Młodych”. Dziennikarską przygodę rozpoczął w 1946 roku artykułem z obozu studentów w Leśnym Zdroju. Białoszewski prowadził czytelników przez powstańcze szlaki Starego Miasta i relacjonował swoje doświadczenia, jak wspinaczka na szczyt Prudentialu, gdzie uchwycił moment na zdjęciu, które przerobiliśmy na okładkę. Krytykował zaśmiecenie stolicy plakatami i opisywał oszustwa warszawskich sprzedawców. Zachwycał się także kulturą, pisząc o Orestei w Teatrze Polskim. W cyklu wywiadów pytał mieszkańców o warunki życia i pracy, ukazując ich codzienne zmagania. Jego teksty łączyły futurystyczne i socrealistyczne motywy, odzwierciedlając zmiany polityczne i społeczne w powojennej Warszawie. „Na każdym rogu ta sama truskawka” to opowieść o mieście odbudowującym się po wojnie oraz o ludziach próbujących ułożyć swoje życie na nowo, dokumentująca czas, w którym poeta-reporter bawił się językiem, tworząc obrazy z życia stolicy.
Svérázná próza polského autora zachycuje období Varšavského povstání z perspektivy civilních obyvatel. Příběh se zaměřuje na každodenní život a utrpení lidí, kteří se ocitli uprostřed konfliktu. Autor zachycuje atmosféru strachu, naděje a odhodlání, které provázely toto dramatické období. Čtenář je vtahován do reality války, kde se prolínají osobní příběhy s historickými událostmi. Dílo reflektuje nejen hrůzy války, ale i sílu lidského ducha a touhu po svobodě. Białoszewskiho styl je charakteristický svou bezprostředností a autenticity, což přispívá k silnému emocionálnímu prožitku. Kniha je důležitým svědectvím o jednom z nejtemnějších období v polské historii a nabízí hluboký pohled na lidskost v extrémních podmínkách.
Jazyková stránka veršů Białoszewského je pouze klíčem k hlubšímu pochopení jeho poetiky, k interpretaci obrazu a všech složek textů, které básník předkládá čtenářům. Základní směr při výkladu i těch nejméně jasných, nejkomplikovanějších básní je třeba hledat v životní realitě, nedat se zmást bizarností, groteskností obrazu, hlavolamovou krkolomností záznamu. Vodítkem může být básníkův výrok: „Metafora neboli můstek mezi mešitou a chodbou“. PAPUČOVÁ HISTORKA chodil jsem v papučích na rozpadnutí říkali mi: "přestaň" - nejvíc . . .cký a . . .ová říkal jsem" ty vydrží všechno levá jako . . .cký, pravá jako . . .ová jednou koukám: levá se mi poroučí¨ rychle ji sundám chodím ve výčitkách už je pozdě ...ová říká: "s . . .ckým je to špatný, umřel teď je řada na mně" povídám: zul jsem tě včas
