Ludwika Włodek Bücher

Nowe i uzupełnione wydanie fascynującej książki o rodzinie Iwaszkiewiczów, napisana przez prawnuczkę Anny i Jarosława, Ludwikę Włodek, odkrywa dotąd marginalizowane wątki biograficzne. Autorka przedstawia losy całej rodziny, ukazując Iwaszkiewicza uwikłanego w sprawy żony, córek i wnuków, rozdartego między ukraińską przeszłością a warszawską codziennością. Jego zaangażowanie w sprawy publiczne i domowe, myśli o dalekich podróżach oraz tęsknoty do kochanków są przedstawione z odwagą i delikatnością. Włodek opisuje relacje panujące na Stawisku, domu, w którym Anna i Jarosław spędzili większość życia, a autorka jako mała dziewczynka również mieszkała. Rozmawiała z rodziną oraz przyjaciółmi pisarza, czytała nieopublikowane listy i wspomnienia, co zaowocowało przejmującą opowieścią, pełną anegdot i obalającą wiele mitów. Na okładce widnieje zdjęcie Anny i Jarosława z lat 30. w Skagen, gdzie spotykają się fale Morza Północnego i Bałtyckiego. Ludwika Włodek, reporterka i socjolożka, jest wykładowczynią na Uniwersytecie Warszawskim, specjalizującą się w nacjonalizmach, polityce tożsamości oraz procesach transformacji ustrojowej. Jest autorką kilku książek i weganką.

Walczę w domu, walczę w pracy, walczę ze społeczeństwem – przyznaje jedna z bohaterek. To zabiera mnóstwo energii. Ledwo skończyłam 30 lat, a już mam siwe włosy. O włosy zresztą też musiałam walczyć. Jak obcięłam je do ucha, ojciec chciał mnie wyrzucić z domu. Kiedy dostałam pierwszą pensję, usłyszałam, że wolałby, żeby to mój brat tyle zarabiał. Ale się nie poddałam. Dzięki tej walce jestem silna. Nikt mnie nie zatrzyma. Opowieści Afganek o walce o niezależność pokazują, jaką drogę musiały przejść, by stać się znanymi polityczkami, artystkami, działaczkami. Włodek rozmawiała z kobietami, dla których udział w modernizacji kraju był rodzinną tradycją, oraz z dziewczynami, które musiały postawić się własnym rodzicom, by pokonać stereotypy i ograniczenia patriarchatu. Za swoją niezależność płaciły ogromną cenę, stając się obiektami ataków i hejtu. Talibowie umieszczali ich nazwiska na listach do odstrzału, a konserwatywni mułłowie je wytykali. Włodek zna swoje bohaterki od lat, śledziła ich kariery i towarzyszyła im w sukcesach zawodowych oraz życiu prywatnym. Była z nimi w kontakcie, gdy talibowie zajmowali Kabul, a niektóre spotkała w Polsce. Jej narracja pokazuje, że walka o prawa kobiet w Afganistanie (i nie tylko) nigdy się nie kończy, a kobieca solidarność może zdziałać cuda.

Karim, syn Algierczyka i Francuzki, uważa Francję za swój kraj, podczas gdy Daniele, rodowita Francuzka, tęskni za Algierią, gdzie spędziła pierwsze czterdzieści lat życia. Lila uciekła przed islamem, Mungi przed rządem zwalczającym radykałów, a Sarah udawała Francuzkę, zmyślając historie o nartach. Algierskie korzenie mają zarówno Kylian Mbappé i Zinedine Zidane, jak i sprawcy zamachu na redakcję Charlie Hebdo. Połowa algierskiej reprezentacji piłkarskiej posiada także francuskie obywatelstwo. W Algierii mieszkały takie postacie jak Albert Camus i Pierre Bourdieu, który rozpoczął swoją karierę badawczą od algierskich Berberów. Algierską flagę zaprojektowała Francuzka milie Busquant, partnerka ojca algierskiego nacjonalizmu, z którym nigdy się nie ożeniła, sprzeciwiając się mieszczańskim przesądom. Losy Francuzów i Algierczyków są nierozerwalnie związane, a współczesna Francja nie może być opowiedziana bez uwzględnienia skomplikowanych relacji algiersko-francuskich. Ludwika Włodek z empatią i dociekliwością odkrywa złożone rodzinne i polityczne losy, pomagając zrozumieć i odkłamać stereotypową historię Algierczyków we Francji, która jest również historią samej Francji.