Anatolij Naumovič Aronov Reihenfolge der Bücher (Chronologisch)

Het vervolg op <i>Kinderen van de Arbat</i>. In januari 1987 sprak Michael Gorbatsjov de verlossende woorden: ‘Er mogen geen vergeten namen en witte plekken in de Sovjet-geschiedenis zijn.’ In de wereldwijde bestseller <b>Kinderen van de Arbat</b>, zijn magistrale roman die dankzij de perestroika na twintig jaar kon verschijnen en door miljoenen in de Sovjetunie werd verslonden, beschreef <u>Anatoli Rybakov</u> de Sovjet-samenleving van de jaren 1933-1934 in al haar geledingen: het communistische studentenmilieu, het leven in Siberische ballingschap, de bureaucratie en de partijtop. <b>1935 en volgende jaren</b> is het volgende paneel in zijn schildering van Rusland onder Stalin. Het zijn de jaren waarin op grote schaal processen worden gevoerd tegen iedereen in wie hij een tegenstander vermoedde. Van binnenuit beschrijft <u>Rybakov</u> de verhoren, de fabricage van ’bewijsmateriaal’ en de processen zelf, meestal eindigend met een doodvonnis. Wederom kruipt de schrijver in de huid van Stalin, wiens paranoïde machtsdenken hij met beklemmende precisie reconstrueert. Daarnaast schetst hij de harde strijd om het dagelijks bestaan in Moskou en Siberië.

<i>Kinderen van de Arbat</i> wordt door vele Sovjet-intellectuelen beschouwd als het belangrijkste boek van een Sovjet-auteur sinds Boris Pasternaks <i>Dokter Zjivago</i>. Voornamelijk omdat het onderwerpen behandelt die in de Sovjet-literatuur nooit aan bod zijn gekomen. Rybakovs roman is een literaire gebeurtenis: ‘Hierna moeten onze geschiedenisboeken vervangen worden’. In de Sovjet-Unie werd al twintig jaar uitgezien naar de publicatie van de, grotendeels autobiografische, roman <i>Kinderen van de Arbat</i>. Dankzij de perestrojka kon het boek in 1987 in afleveringen verschijnen in een literair tijdschrift, dat vliegensvlug uitverkocht raakte en op de zwarte markt voor grof geld werd verhandeld. <i>Kinderen van de Arbat</i> wordt gekenmerkt door een veelstemmigheid die herinnert aan Dostojevski. Anatoli Rybakov beschrijft de Sovjetsamenleving van de jaren 1933-1934 in al zijn geledingen: een communistisch studentenmilieu, de mondaine kringen van buitenlandse technici, het schemerige wereldje van intriganten, het leven in Siberische ballingschap en de bureaucratie van de partij. Ook kruipt Rybakov in de huid van de aanstichter van de Grote Terreur, Josef Stalin, iets wat enkele jaren geleden nog volstrekt ondenkbaar was. Stalin wordt geportretteerd als iemand die ‘grilligheid, wantrouwen en haatdragendheid combineert met consequentie, ijzeren logica en formidabele machtsdrang’. Deze objectieve weergave van het stalinistische tijdperk maakt <i>Kinderen van de Arbat</i> tot een monument in de Russische literatuur.