Dwunasty tom Słownika gwar Lubelszczyzny, podobnie jak wcześniejsze, stanowi odrębną całość tematyczną. Zawiera słownictwo dotyczące czynności, miar, uczuć oraz cech wiejskiego obszaru językowo-kulturowego, które utrwala obraz tradycyjnej wspólnoty oraz pokazuje mieszkańców ziemi lubelskiej jako część szerszej społeczności posługującej się polszczyzną ogólną. Publikacja Autorki cieszy się uznaniem dzięki bogatemu archiwalnemu słownictwu, zarejestrowanemu w setkach wsi, a także nowatorskiemu podejściu do spuścizny pokoleń. Słownik, w wersji Profesor Haliny Pelcowej (tomy I-XII), to dzieło wybitne, które stanowi chlubę polskiego językoznawstwa. Tom XII zawiera 1397 leksemów, uporządkowanych alfabetycznie w zapisie półfonetycznym, z misternie opracowanymi informacjami. W odróżnieniu od wcześniejszych tomów, zawiera ponad 120-stronicowy korpus tekstów gwarowych, które ocalają dawną wiejską kulturę materialną i duchową. Kolejnym nowum jest indeks haseł z wszystkich tomów, co ułatwia korzystanie z publikacji. Wybitne dzieła nie potrzebują wielu słów, aby się obronić, a dzieło profesor Haliny Pelcowej jest cennym wkładem w polską naukę i kulturę.
Halina Pelc Reihenfolge der Bücher (Chronologisch)
Recenzowana monografia jest ostatnim tomem projektu Regionalne dziedzictwo językowe Lubelszczyzny, skupiającym się na etnicznym dziedzictwie leksykalnym. Książka podejmuje istotny temat dziedzictwa leksykalnego jako wyznacznika tożsamości regionu, jest przemyślana, klarowna i wyróżnia się doskonałym warsztatem metodologicznym oraz bogatą dokumentacją. Składa się z pięciu rozdziałów teoretyczno-materiałowych, w których zastosowano nowoczesne podejścia lingwistyczne, takie jak kognitywizm oraz socjo- i pragmalingwistyka, zachowując równowagę między teorią a dokumentacją. Książka, bogata w materiały i z imponującą bibliografią, dzięki szerokim horyzontom teoretycznym oraz wnikliwej analizie, stanie się ważnym wzorcem metodologicznym dla przyszłych autorów słowników gwarowych oraz dla badań nad leksyką ludową w innych regionach Polski. Z recenzji prof. dr hab. Haliny Kurek, Uniwersytet Jagielloński.
Dziesiąty tom Słownika gwar Lubelszczyzny zatytułowany Obrzędowość i obyczajowość ludowa zawiera 2069 haseł wzbogaconych 25 ilustracjami i 41 mapami językowymi. Jest to nazewnictwo różnych etapów obrzędów przejścia (narodzin i chrztu, zaślubin i wesela, śmierci i pogrzebu), świąt dorocznych i rodzinnych oraz związanych z tym obrzędów, zwyczajów, obyczajów religijnych i świeckich, z uwzględnieniem przesądów, zachowań magicznych i symbolicznych. Część z nich należy już do przeszłości, inne są obecne na lubelskiej wsi i wpisują się w jej współczesność. Ze Wstępu
Tom XI zatytułowany Meteorologia i astronomia. Czas. Kolory to znakomita publikacja uznanej lubelskiej badaczki, która wyróżnia się najwyższym poziomem merytorycznym i doskonałą procedurą metodologiczną, kontynuując najlepsze tradycje polskiej dialektologii. Dzieło to jest doskonałe i nie wymaga żadnych poprawek, ponieważ spełnia kilka rzadko spotykanych funkcji w pracach naukowych. Przede wszystkim, stanowi istotny wkład w naszą wiedzę językoznawczą, oferując głębokie zrozumienie semantyki związanej z meteorologią i astronomią w kontekście gwar lubelskich. Kolejną ważną funkcją jest metodologiczna, gdyż przedstawia precyzyjną procedurę badawczą, która ma na celu opracowywanie słowników gwarowych, dokumentujących bezcenne informacje z ginącego uniwersum językowo-kulturowego polskiej wsi. Słownik ten ma również istotne znaczenie społeczne, integrując lokalną społeczność poprzez ukazanie jej dziedzictwa językowego i kulturowego. Dodatkowo, stanowi doskonały podręcznik edukacji regionalnej, co jest szczególnie ważne w kontekście współczesnej Europy, oraz podkreśla wkład Lubelszczyzny w polskie dziedzictwo językowe i kulturowe.
Dziewiąty tom Słownika gwar Lubelszczyzny, zatytułowany Przestrzeń wsi. Ukształtowanie powierzchni. Życie społeczne i zawodowe zawiera 1959 haseł wzbogaconych 23 ilustracjami i 34 mapami językowymi. Jest to słownictwo zgrupowane wokół przestrzeni wiejskiej otaczającej człowieka i wpływającej na jego działania. Stanowi odrębną całość tematyczną poświęconą przestrzeni wsi, ukształtowaniu powierzchni, życiu społecznemu i zawodowemu mieszkańców, w tym zawodom i miejscom już należącym do przeszłości, ale organizującym dawne życie mieszkańców wsi. Ze Wstępu
Siódmy tom Słownika gwar Lubelszczyzny zatytułowany Odzież i obuwie. Przędzenie lnu i tkanie płótna zawiera 2030 haseł wzbogaconych 30 ilustracjami i 42 mapami językowymi. Stanowi odrębną całość tematyczną, poświęconą tradycyjnym wiejskim ubraniom, obuwiu, przędzeniu lnu, tkaniu płótna oraz budowie narzędzi do tego przeznaczonych. Przedmiotem opisu są nazwy ubrań kobiecych i męskich, obuwia oraz przędzenia lnu i tkania płótna. Każda z nich jest szczególnym znakiem pamięci, odwołującym się do miejsca i czasu oraz tradycji lokalnej i regionalnej, przekazywanej z pokolenia na pokolenie.