Biliński Piotr Bücher

Władysław Konopczyński, ojciec nowoczesnej historiografii XVIII wieku, był znawcą archiwaliów, autorem ponad 60 książek naukowych, twórcą Polskiego słownika biograficznego oraz promotorem 46 doktorów. Jako działacz polityczny Narodowej Demokracji i poseł na Sejm II Rzeczypospolitej, aktywnie uczestniczył w życiu społeczności historyków. Jego losy obejmują m.in. pobyt w Sachsenhausen, gdzie inspirował kolegów z Sonderaktion Krakau do wytrwania, oraz nauczanie na tajnym Uniwersytecie Jagiellońskim. Mimo prześladowań w PRL, pozostał nieugięty wobec narzucanego marksizmu, co doprowadziło do jego przedwczesnej śmierci. Biografia Konopczyńskiego autorstwa Piotra Bilińskiego opiera się na wieloletnich badaniach, w tym na Dzienniku historyka, oraz na poszukiwaniach archiwalnych w różnych miastach, takich jak Kraków, Warszawa, Wrocław, Poznań, Łódź, Toruń, a także w Lwowie, Wilnie, Paryżu i Londynie. Biliński, zachowując krytyczny dystans, stworzył dzieło pełne informacji, które jednocześnie oddaje szacunek dla Konopczyńskiego jako wybitnego historyka. Praca ta jest godna rangi jego bohatera. Piotr Biliński jest profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie Jagiellońskim, specjalizującym się w historii Polski XIX i XX wieku oraz autorem wielu publikacji naukowych.

Adam Vetulani (1901–1976) był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego i sekretarzem generalnym Polskiej Akademii Umiejętności, cieszącym się uznaniem w krakowskim środowisku naukowym jeszcze przed II wojną światową. Uważany za godnego następcę Oswalda Balzera i Stanisława Kutrzeby, był wybitnym historykiem prawa polskiego i kanonicznego, zdobywając autorytet wśród uczonych europejskich i amerykańskich, takich jak Gabriel Le Bras czy Stephan Kuttner. Uczestnicy jego seminariów postrzegali go jako niezrównanego mistrza, choć nie brakowało wśród nich wspomnień o jego rygorystycznym podejściu do nauki. W gronie jego uczniów znaleźli się znakomici historycy prawa, m.in. Wacław Uruszczak i Stanisław Grodziski. Mimo sukcesów naukowych, życie Vetulaniego naznaczone było tragicznymi wydarzeniami: w czasie II wojny światowej był internowany w Szwajcarii, a jego żona doświadczyła trwałego kalectwa w wyniku bombardowania. W 1965 roku zginął jego młodszy syn, Jan. W okresie komunistycznym podejmował działania na rzecz autonomii nauki, walcząc o odtworzenie Wydziału Teologicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz reaktywację Polskiej Akademii Umiejętności, co skutkowało inwigilacją przez bezpiekę, ograniczającą jego możliwości uczestnictwa w międzynarodowych konferencjach.

Wanda Pełczyńska, działaczka niepodległościowa, polityczna, dziennikarka i sufrażystka, od 1913 roku była członkinią Polskich Drużyn Strzeleckich. Jako komendantka kurierek Frontu Litewsko-Białoruskiego brała udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W okresie międzywojennym pełniła funkcję redaktor naczelnej „Bluszczu” i „Kobiety Współczesnej”, a także była posłanką na Sejm IV kadencji. W czasie II wojny światowej została uwięziona przez NKWD i działała w Armii Krajowej. Po wojnie, na emigracji w Londynie, współtworzyła Studium Polski Podziemnej, zajmując się archiwizowaniem dokumentów dotyczących AK i Polskiego Państwa Podziemnego. Kontynuowała działalność publicystyczną, komentując aktualne wydarzenia oraz historię niemieckiej i sowieckiej okupacji Polski, co sprawiło, że w PRL-u popadła w niepamięć. Jej biografia jest związana z dramatycznymi wydarzeniami XX wieku w Polsce, a książka, oparta na szerokich badaniach, przywraca pamięć o tej fascynującej postaci. Wartość publikacji wynika z przedstawienia mało znanej, lecz interesującej osobistości oraz jako modelowe studium polskiej inteligencji określanej jako „pepeesowsko-niepodległościowa”.